Uluslararası Enerji Ajansı yakın zamanda yayınladığı “Elektrik 2024” raporunda, dünya elektrik talebinin 2023 yılında %2,2 oranında artacağını, bu oranın 2022'deki %2,4'lük büyümeden daha düşük olduğunu gösterdi. Çin, Hindistan ve Güneydoğu Asya'daki birçok ülke 2023 yılında elektrik talebinde güçlü bir büyüme görecek olsa da, gelişmiş ekonomilerde elektrik talebi, durgun makroekonomik ortam ve yüksek enflasyon nedeniyle keskin bir düşüş gösterdi; imalat ve sanayi üretimi de durgun seyretti.
Uluslararası Enerji Ajansı, küresel elektrik talebinin önümüzdeki üç yıl içinde daha hızlı bir oranda büyüyeceğini ve 2026 yılına kadar yılda ortalama %3,4 oranında artacağını öngörüyor. Bu büyüme, küresel ekonomik görünümün iyileşmesiyle desteklenecek ve hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomilerin elektrik talebi büyümesini hızlandırmasına yardımcı olacaktır. Özellikle gelişmiş ekonomilerde ve Çin'de, konut ve ulaşım sektörlerinin elektrifikasyonunun devam etmesi ve veri merkezi sektörünün önemli ölçüde genişlemesi elektrik talebini destekleyecektir.
Uluslararası Enerji Ajansı, veri merkezleri, yapay zeka ve kripto para birimleri sektörlerindeki küresel elektrik tüketiminin 2026 yılında iki katına çıkabileceğini öngörüyor. Veri merkezleri, birçok bölgede enerji talebi artışının önemli bir itici gücüdür. 2022 yılında küresel olarak yaklaşık 460 terawatt saat tüketen veri merkezlerinin toplam elektrik tüketimi, 2026 yılında 1.000 terawatt saati aşabilir. Bu talep, kabaca Japonya'nın elektrik tüketimine eşdeğerdir. Veri merkezlerindeki enerji tüketimindeki artışı yavaşlatmak için güçlendirilmiş düzenlemeler ve verimlilik iyileştirmeleri de dahil olmak üzere teknolojik gelişmeler kritik önem taşımaktadır.
Rapora göre, enerji arzı açısından, düşük emisyonlu enerji kaynaklarından (güneş, rüzgar ve hidroelektrik gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının yanı sıra nükleer enerji de dahil olmak üzere) elde edilen enerji üretimi rekor seviyeye ulaşacak ve böylece fosil yakıtlı enerji üretiminin payı azalacaktır. 2025 yılının başlarında, yenilenebilir enerji kömürü geride bırakacak ve toplam küresel elektrik üretiminin üçte birinden fazlasını oluşturacaktır. 2026 yılına kadar, düşük emisyonlu enerji kaynaklarının küresel elektrik üretiminin yaklaşık %50'sini oluşturması beklenmektedir.
Uluslararası Enerji Ajansı'nın daha önce yayınladığı 2023 yıllık kömür piyasası raporu, küresel kömür talebinin 2023'te rekor seviyeye ulaştıktan sonra önümüzdeki birkaç yıl içinde düşüş eğilimi göstereceğini ortaya koyuyor. Bu, raporun küresel kömür talebinde düşüş öngördüğü ilk sefer. Rapor, küresel kömür talebinin 2023'te bir önceki yıla göre %1,4 artarak ilk kez 8,5 milyar tonu aşacağını öngörüyor. Bununla birlikte, yenilenebilir enerji kapasitesindeki önemli genişleme nedeniyle, hükümetler daha güçlü temiz enerji ve iklim politikaları açıklamasa ve uygulamasa bile, küresel kömür talebi 2026'da 2023'e kıyasla %2,3 düşecek. Ayrıca, önümüzdeki yıllarda talepteki düşüşle birlikte küresel kömür ticaretinin de daralması bekleniyor.
Uluslararası Enerji Ajansı Direktörü Birol, yenilenebilir enerjinin hızlı büyümesi ve nükleer enerjinin istikrarlı genişlemesinin, önümüzdeki üç yıl içinde küresel elektrik talebindeki artışı birlikte karşılamasının beklendiğini söyledi. Bu durum büyük ölçüde, giderek daha uygun fiyatlı hale gelen güneş enerjisinin öncülüğünde yenilenebilir enerjideki büyük ivmeye, ancak aynı zamanda nükleer enerjinin önemli geri dönüşüne de bağlıdır.
Yayın tarihi: 02 Şubat 2024
